Trending Now
#

POLISI Y'U RWANDA

Serivisi - Kurinda - Ubunyangamugayo

#

Uruhare rw’ubukangurambaga bwa ‘Turindane Tugereyo Amahoro’ mu gusigasira umutekano wo mu muhanda

Yanditswe na AIP Aime Serge Ntaganzwa

Amezi asaga atatu (3) arashize Polisi y’u Rwanda ku bufatanye n’izindi nzego, hatangijwe ubukangurambaga ku mutekano wo mu muhanda bufite insanganyamatsiko igira iti: ‘Turindane tugereyo amahoro’ , gahunda nshya ya Gerayo Amahoro yatangijwe hagamijwe kurushaho kuzamura imyumvire y’abakoresha umuhanda mu byiciro byose mu bijyanye n’uko bakwiye kwitwara birinda amakosa akorerwa mu muhanda akaba intandaro y’impanuka.

Ubu bukangurambaga bwatangijwe ku mugaragaro ku wa 7 Ugushyingo 2025 na Polisi y’u Rwanda, buje gukebura abakoresha umuhanda kwirinda impanuka zo mu muhanda, guhindura imyitwarire no gusangira inshingano haba ku bakoresha umuhanda bagenda n’amaguru, abatwara amagare n’abakoresha ibinyabiziga. 

Uko ubukangurambaga bwegerejwe abaturage

Mu rwego rwo kwegereza ubukangurambaga abaturarwanda Polisi y’u Rwanda, Inzego z’ibanze n’abandi bafatanyabikorwa bahuguye abaturage mu turere dutandukanye mu ntara zose z’igihugu ari two; Rusizi, Kayonza, Rubavu, Kamonyi na Musanze, aho abakoresha umuhanda basabwe kwirinda impanuka no kugeza ubutumwa kuri bagenzi babo batabashije kubwitabira.

Mu Karere ka Musanze, abakoresha umuhanda barenga 1,000 bahuriye muri gare basobanurirwa imyitwarire igomba kubaranga kugira ngo umutekano wo mu muhanda ugerweho, irimo kwirinda umuvuduko ukabije, kunyuranaho mu byerekezo bitemewe, kugenda barangaye, kuvugira kuri Telefone batwaye ikinyabiziga cyangwa kutubahiriza ibyapa byo mu muhanda. Aho kwibanda gusa ku makosa n’ibihano, ubukangurambaga bugamije gusaba buri wese kwisuzuma yibaza ati: “Imyitwarire yanjye igira izihe ngaruka ku bandi bakoresha umuhanda”, akirinda icyateza impanuka.


Ubukangurambaga bwibanda ku kugeza ubutumwa ku bakoresha umuhanda umunsi ku munsi

Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda Assistant Commissioner of Police (ACP) Boniface Rutikanga yagaragaje ko ubu bukangurambaga bureba buri wese ukoresha umuhanda kandi ko ubufatanye bwa buri wese bukenewe mu rwego rwo kurwanya impanuka.

Yagize ati: “Byagaragaye ko impanuka nyinshi zo mu muhanda zituruka ku burangare n’imyitwarire y’abakoresha umuhanda itari myiza. Gerayo Amahoro itangizwa muri 2019 yibanze mu kwigisha amategeko yo mu muhanda no gusaba abakoresha umuhanda kwitwararika birinda impanuka kandi yatanze umusaruro mu bijyanye no kugabanya umubare w’impanuka zabaga n’abo zagiragaho ingaruka.”

Ubutumwa bwagenewe abakoresha umuhanda

Atangiza ubu bukangurambaga ku rwego rw’igihugu mu karere ka Rubavu, ku itariki ya 7 Ugushyingo 2025, Umunyamabanga wa Leta ushinzwe ibikorwaremezo Jean de Dieu Uwihanganye, yibukije abakoresha umuhanda ko bagomba kurindana kandi ko umuhanda ugomba kuba igikorwaremezo cy’ubukungu aho kuvutsa abantu ubuzima.

Yaragize ati: ‘‘Leta y’u Rwanda yubaka ibikorwaremezo birimo n’imihanda kugira ngo idufashe mu iterambere ryacu rya buri munsi nk’isoko y’ubukungui atari ukugira ngo bidutware ubuzima cyangwa ngo bidusigire ubumuga budakira, bityo ntabwo ari ahantu ho kujya uvuga ngo sinzi ko ndi bugaruke amahoro.’’

Umunyamabanga wa Leta ushinzwe ibikorwaremezo Jean De Dieu Uwihanganye yibukije abakoresha umuhanda ko kwiyongera kw'imihanda bikwiye kwihutisha iterambere aho kuvutsa abantu ubuzima

Yakomeje avuga ko umutekano wo mu muhanda utagomba gusigana n’inshingano zo kurengera ibidukikije, yibutsa abatwara ibinyabiziga gufata neza ibinyabiziga no kubisuzumisha ku gihe ibyuka bihumanya ikirere.

Mu Karere ka Kayonza, Minisitiri w'umutekano w'imbere mu gihugu, Dr. Vincent Biruta yashimangiye ko umutekano wo mu muhanda ugerwaho mu bufatanye busaba buri wese kugira icyo akora mu kuwuharanira.

Ati: "Ikigamijwe ni amahoro n'umutekano mu muhanda, ubukangurambaga bw'umutekano wo mu muhanda ku nsanganyamatsiko ya Turindane Tugereyo Amahoro ni ukuvuga ngo ndakurinda nawe undinde, buri wese yumva ko afite uruhare rwo kugira icyo akora ngo uboneke."

Minisitiri w'umutekano w'imbere mu gihugu, Dr. Vincent Biruta agaruka ku ruhare rw'abakoresha umuhanda bumva neza inshingano zabo bakanazubahiriza mu kwimakaza umutekano wo mu muhanda

Yakomeje avuga ko imihanda ari ibikorwaremezo bijyanye no guteza imbere ubukungu bw'igihugu bushingiye ku buhahirane n'imigenderanire bityo ko ikoreshwa ryayo rigomba kugendana no kubahiriza amategeko ayigenga.

Inshingano z’ibanze ku mutekano wo mu muhanda

Umuyobozi Mukuru wa Polisi y’u Rwanda (IGP), CG Felix Namuhoranye, nawe yabigarutseho, ashimangira ko inshingano z'ibanze ku mutekano wo mu muhanda zireba cyane cyane abawukoresha bagenda n’amaguru.

IGP Namuhoranye yagize ati: "Abagenda mu muhanda n'amaguru bagize icyiciro gikomeye gikoresha umuhanda. Hari impanuka nyinshi zibera mu muhanda zitewe n'abanyamaguru bambuka bavugira kuri telefone, batarebye ku mpande zose ko nta kinyabiziga kiri hafi n'andi makosa. Ushobora kutagira impanuka wowe ariko ukayiteza abandi bakazira ikosa ryawe, igihe cyose mujye mwambuka mudateza impanuka iri bubagireho ingaruka cyangwa abandi."


Umuyobozi Mukuru wa Polisi (IGP) Felix Namuhoranye mu Karere ka Rubavu ubwo hatangizwaga ubukangurambaga bwa Turindane Tugereyo Amahoro

Abashoferi n'abatwara moto na bo basabwe kwirinda gutwara banyoye ibisindisha kandi abagenzi bashishikarizwa kudatinya gutanga amakuru ku myitwarire y’ababatwaye ishobora guteza impanuka, bibaye ngombwa bakanga gukomeza urugendo n'umushoferi babona yabateza akaga.

Imbamutima z’abakoresha umuhanda

Nk’uko izina ry’ubukangurambaga ribivuga, abakoresha umuhanda barasabwa kurindana birinda ikintu cyose cyaba intandaro y’impanuka nk’uko bigarukwaho na bamwe mu bakoresha umuhanda.

Habumuremyi Justin, umushoferi w'ikamyo, yahamagariye bagenzi be batwara ibinyabiziga biremereye kuba intangarugero.

Yagize ati: “Imodoka nini si cyo kibazo, ahubwo abashoferi bazitwara nibo baba batumva neza ibyo Polisi idusaba. Impanuka zituruka ku burangare, turamutse tubaye maso, tukubahiriza amategeko yo mu muhanda binyuze mu bufatanye buhuriweho, buri wese yirinda, arinda na mugenzi we basangiye umuhanda, impanuka zo mu muhanda zakumirwa.”


Gusobanukirwa neza ibisabwa ku bakoresha umuhanda ku mutekano wawo no kubyubahiriza bifasha mu koroshya urujya n'uruza no kugabanya umubare w'impanuka n'ingaruka zazo

Mu gusoza icyiciro cya mbere cy’ubukangurambaga bwa Turindane Tugereyo Amahoro, abayobozi b’inzego z’ibanze, abapolisi n’abakoresha umuhanda biboneye uburyo imyumvire igenda izamura urwego, guhindura imyitwarire mu muhanda ndetse no kurushaho kubahana no koroherana mu mihanda y’u Rwanda.

Mu gihe ubu bukangurambaga butaramara gukorerwa isuzuma ry’igihe kirekire, ibipimo bya mbere byagaragaje uruhare bwagize mu kugabanya impanuka zihitana ubuzima, aho mu gihe cy’amezi atatu, Intara y’iburengerazuba yabereyemo impanuka ebyiri gusa zahitanye ubuzima bw’abantu, ubuyobozi buvuga ko ari umusaruro w’ubumenyi ku ikoreshwa ry’umuhanda bwiyongereye, kubahiriza amategeko y’umuhanda, kwiyongera kw’ibikorwa bya Polisi no kwifashisha camera zigenzura umuvuduko.

N’ubwo gushyira mu bikorwa ibiteganywa n’amategeko bikomeje kugira uruhare rufatika, ubu bukangurambaga bwagaragaje ko impinduka zirambye zitangirira ku kuzamura imyumvire. Mu gihe Polisi y’u Rwanda yitegura gutangiza ibyiciro bikurikiraho, Turindane Tugereyo Amahoro iragenda yaguka iva ku bukangurambaga bwo gutanga ubutumwa igana ku kuba urugendo  rw’ubufatanye n’inshingano rusange.