Ku itariki 10 Nzeri uyu mwaka, abatuye utugari tugize akarere ka Nyamagabe bahuriye mu mugoroba w’Ababyeyi mu midugudu batuyemo baganira ku ngamba z’iterambere n’imibanire myiza hagamijwe kwimakaza ituze n’amahoro mu miryango.
Ibyo biganiro byitabiriwe ndetse biyoborwa n’abayobozi b’inzego z’ibanze n’ab’inzego z’umutekano zirimo Polisi n’Ingabo.
Iki gikorwa cyo kuganiriza abatuye aka karere hagamijwe kubakangurira kwirinda ibyaha biciye muri gahunda y’Umugoroba w’Ababyeyi cyateguwe n’Ubuyobozi bwako bufatanyije n’inzego z’umutekano.
Abayobozi bakuru mu nzego z’Igihugu bitabira Umugoroba w’Ababyeyi. Ni muri urwo rwego Minisitiri w’uburinganire n’iterambere ry’umuryango, Nyirasafari Esperance, Minisitiri w’Ubuzima, Dr Diane Gasumba n’Umuyobozi w’akarere ka Nyamagabe, Umuyobozi w'Intara y'Amajyepfo, Mureshyankwano Marie Rose na Philbert Mugisha bitabiriye Umugoroba w’Ababyeyi wabereye mu Kagari ka Bwama, mu murenge wa Kamegeri, baganiriza abawitabiriye ku kwirinda ibyaha bikorerwa mu ngo n’imiryango.
Polisi y’u Rwanda ifatanya n’izindi nzego gukangurira Umuryango Nyarwanda kwirinda ibyaha biciye mu biganiro itanga mu Mugoroba w’Ababyeyi.
Umuyobozi wayo mu karere ka Nyamagabe, Superintendent of Police (SP) François Nzabamwita Segakware yavuze ko Umugoroba w’Ababyeyi ugira uruhare runini mu gukumira ibyaha birimo ihohotera rishingiye ku gitsina, irikorerwa abana, gukubita no gukomeretsa n’imirimo mibi kandi ivunanye ikoreshwa abana.
Yavuze ko mu byo ufasha harimo kuba utuma inzego zibishinzwe zimenya imiryango ibana mu makimbirane zikayigira inama, gutanga amakuru y’ahabera urugomo, ubujura n’ibindi bikorwa binyuranyije n’amategeko; hanyuma ababikora bagafatwa.
Yagize ati,"Kuri ibyo hiyongeraho inama ziba mu masaha ya nimugoroba aho abaturage bahura bakaganira ku bibazo byugarije imiryango bakabikemura ku buryo ababanaga mu makimbirane, abarwanaga n’abandi babanaga batumvikana bahava biyunze ndetse bafashe ingamba zo kubana mu mahoro; kandi abenshi bashyira mu bikorwa inama bagiriwe."
SP Segakware yagize kandi ati,"Umugoroba w’Ababyeyi ntureba gusa abagore, abafite ubushobozi buke cyangwa abatari intiti nk’uko bamwe batekereza; ahubwo ufitiye akamaro buri wese kubera ko ibibazo bishobora kuvuka hagati y’abantu b’ibyiciro byose n’ingeri zose. Buri wese akwiriye kuwitabira kugira ngo atange umusanzu mu gutuma Umuryango Nyarwanda urushaho gutekana no gutera imbere.”
Aganira n’abitabiriye Umugoroba w’Ababyeyi wabereye mu kagari ka Bwama, Minisitiri Nyirasafari yabasabye kwirinda ihohotera ririmo irishingiye ku gitsina n’irikorerwa abana; kandi asaba Ababyeyi kujya baganiriza abana kwirinda icyo ari cyo cyose gishobora kwangiza ahazaza habo.
Yagize ati,"Duharanire kugira imiryango izira amakemwa, imiryango itarangwamo ihohotera n’amakimbirane, imiryango irangwamo ituze n’amahoro kandi yubahiriza uburenganzira bw’umwana."
Yasabye urubyiruko rwari aho kwirinda ingeso mbi y’ubusambanyi; aha akaba yararubwiye ko ingaruka zabwo harimo gutwara inda zitateganyijwe, kwandura zimwe mu ndwara zandurira mu mibonano mpuzabitsina, kuba ababyeyi imburagihe no kureka ishuri.
Yihanangirije abohereza abana mu Mijyi gukorera amafaranga. Yibukije ko ari icyaha gihanwa n’amategeko y’u Rwanda; hanyuma asaba ababikora kubihagarika no kugarura abana mu miryango bakiga; kandi abakangurira kwirinda ikintu cyose cyatuma abana bahunga iwabo bakajya kuba ku mihanda aho baba mu buzima bubi bakanahakorera ibikorwa binyuranyije n’amategeko birimo kwiba no kwishora mu biyobyabwenge.
Umugoroba w’Ababyeyi ni igitekerezo cyavutse mu mwaka 2010. Watangiye ari "Akagoroba k’Abagore" kabafashaga kuganira ku bibazo bahura na byo no kubikemura; ariko kubera akamaro kagaragaje hafashwe icyemezo ko waba "Umugoroba w’Ababyeyi", maze ugahuza ababyeyi bombi, abagore n’abagabo.
Watangijwe ku mugaragaro na Madamu wa Nyakubahwa Perezida wa Repubulika, Jeannette KAGAME ku itariki ya 8 Werurwe 2013 ku Munsi Mpuzamahanga w’Umugore wizihirijwe ku rwego rw’Igihugu mu Karere ka Musanze.
Umugoroba w’Ababyeyi ugizwe n’Abagore n’Abagabo (abashakanye cyangwa bibana) bose batuye mu mudugudu umwe. Ushobora gutumirwamo abana, abangavu, ingimbi n’urubyiruko bitewe n’ingingo ziganirwaho.
Kinyarwanda
English










