Trending Now
#

POLISI Y'U RWANDA

Serivisi - Kurinda - Ubunyangamugayo

#

Kicukiro: Abashinzwe gukumira ibyaha bibukijwe inshingano zabo

Bamwe mu bagize urwego rushinzwe kwicungira umutekano binyuze mu kurwanya no gukumira ibyaha (Community Policing Committees - CPCs) bo mu karere ka Kicukiro bagera kuri 50 n’abanyeshuri 320 bagize amatsinda ashinzwe kurwanya no gukumira ibyaha (Anti-Crime Clubs) yo mu bigo 40 byo muri aka karere, bibukijwe inshingano zabo zijyanye no gukumira ndetse no kurwanya ibyaha.

 Ibi, kimwe n’ibindi byari bigamije kubibutsa uruhare rwabo mu kurwanya no gukumira ibyaha muri rusange, babyibukijwe ku itariki 4 Gicurasi, uyu mwaka mu mahugurwa y’umunsi umwe yabereye mu Ishuri ry’Ubumenyingiro (Integrated Polytechnic Regional Center-IPRC) - Kicukiro.

Mu batanze ibiganiro harimo Umuyobozi w’aka karere, Paul Jules Ndamage, Umuyobozi w’ishami rya Polisi y’u Rwanda rishinzwe  guhuza ibikorwa bya Polisi n’abaturage ndetse no gukumira ibyaha (Directorate of Community Policing), Assistant Commissioner of Police (ACP), Damas Gatare, Umuyobozi wa Polisi y’u Rwanda ku rwego rw’umujyi wa Kigali, ACP Rogers Rutiranga, n’abandi ba ofisiye bakuru  ba Polisi y’u Rwanda.

Aya mahugurwa yitabiriwe kandi n’abayobozi b’ibigo by’amashuri bariya banyeshuri bitabiriye ayo mahugurwa baturutsemo.

Mu ijambo rye, Ndamage  yagize  ati: "Polisi yacu yuzuza inshingano zayo neza. Ibi bigaragazwa  n’ibyishimo duterwa n’uko dufite umutekano usesuye utuma abaturage bakora ibibateza imbere ubwabo ndetse  n’igihugu muri rusange."

Yakomeje agira ati,"Kubumbatira umutekano ntibikwiye guharirwa Polisi y’u Rwanda n’izindi nzego z’umutekano, ahubwo bikwiye kuba inshingano za buri muturarwanda, kuko iyo uhungabanye, bigira ingaruka mbi kuri buri wese. Iyi nama rero n’urubuga rwiza rwo kwibukiranya uruhare rwanyu n’ubufatanye mu kuwusigasira."

Yababwiye kurwanya ruswa y’ubwoko bwose agira ati: "Ruswa n’umwanzi w’umutekano n’iterambere. Aho yashinze imizi, serivisi nk’uburenganzira, zisigara ari igicuruzwa."

Yabwiye  by’umwihariko abo banyeshuri kongera ibikorwa byabo by’ubukangurambaga byo kurwanya no gukumira ibyaha.

Ndamage yabwiye abari bitabiriye inama kuba "Umusemburo w’umutekano n’iterambere rirambye."

Ibyaha  yababwiye kurushaho kugira uruhare mu kurwanya no gukumira birimo ibiyobyabwenge nk’urumogi, n’inzoga zitemewe mu Rwanda zirimo Kanyanga, icuruzwa ry’abantu, ihohoterwa rishingiye ku gitsina n’irikorerwa abana, na ruswa.

Yabwiye abagize urwego rwo kwicungira umutekano binyuze mu kurwanya no gukumira ibyaha kujya bagisha inama inzego zibishinzwe mu gihe bibaye ngombwa cyane cyane ku byemezo birenze ubushobozi bwabo kugirango barusheho kuzuza inshingano zabo neza.

Abitabiriye ayo mahugurwa babwiwe bimwe mu byaha bikunze kugaragara bitewe n’ihohoterwa, nko : gukuramo inda ku bushake, kwihekura (kwica uwo wabyaye), guta umwana, ubuharike, ubushoreke, ubusambanyi, ubwicanyi, gufata ku ngufu no gusambanya abana, gukubita no gukomeretsa, no gufata ku ngufu uwo mwashingiranywe.

Babwiwe ko ihohoterwa rishingiye ku gitsina riterwa ahanini n’ubujiji, ubusambo, ubusumbane hagati y’abagabo n’abagore, irari, ubusinzi n’ibiyobyabwenge, no kutaganira ku bibazo ngo bishakirwe umuti mu mahoro.

Mu buhamya bwe, Rukundo Emmanuel, wanyoye ibiyobyabwenge birimo urumogi mu gihe cy’imyaka ine, ni ukuvuga, kuva mu 2009 kugeza mu 2013, wari witabiriye ibi biganiro, yagize ati: "Ntacyo umunywi w’ibiyobyabwenge ashobora kwigezaho. By’umwihariko, umunyeshuri ntashobora gufata ibyo yigishwa. Ntacyo aba akimariye, ntacyo ashobora kumarira umuryango we ndetse n’igihugu muri rusange."

Yagize kandi ati: "Urubyiruko ni inkingi y’iterambere. Rukwiye rero kwirinda kunywa ibiyobyabwenge no gukora ibindi byaha muri rusange, kandi rukagira uruhare mu kubirwanya."

Rukundo, uri mu kigero cy’imyaka 30, ubu ukora umurimo w’ubunyabugeni no kwandika ibitabo, wanarangije amashuri yisumbuye, yasobanuriye abari bitabiriye ayo mahugurwa ko yishoye mu biyobyabwenge kubera impamvu zishingiye ku mibereho, akaba yaraje kubireka kubera inyigisho zitandukanye yagiye yumvira mu nama z’abayobozi batandukanye. 

Umwe mu banyeshuri bari bitabiriye ayo mahugurwa witwa Kageruka Olivia yagize ati: "Nungukiye byinshi muri aya mahugurwa. Namenye byisumbuyeho ubwoko bw’ibyaha by’ihohoterwa rishingiye ku gitsina n’irikorerwa abana, ubwoko bw’ibiyobyabwenge n’ingaruka bigira ku wabinyoye."

Yakanguriye bagenzi be kuzashyira mu bikorwa inama bagiriwe no kuzazisangiza urubyiruko rugenzi rwabo.

ACP Rutikanga yabwiye aba bari bitabiriye ayo mahugurwa ko iyo umutekano uhungabanye bidindiza iterambere ry’igihugu, bityo abakangurira kujya bihutira guha Polisi y’u Rwanda amakuru yatuma hakumirwa ibyaha ndetse no gufata ababikoze.

ACP Gatare yababwiye ko ubufatanye ari ngombwa mu kurwanya no gukumira ibyaha birimo ingengabitekerezo ya Jenoside, irangwa n’ibikorwa birimo guhakana no gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Yababwiye kandi kujya bakangurira abandi gahunda za Leta zigamije kunga no kubanisha mu mahoro Abanyarwanda harimo" Ndi Umunyarwanda”.