Trending Now
#

Rwanda National Police

Service - Protection - Integrity

#

Polisi y’u Rwanda n’ikigo cy’u Bwongereza gishinzwe iperereza batangije amahugurwa ku kurengera umwana

Polisi y’u Rwanda ku bufatanye n’ikigo cy’u Bwongerezagishinzwe iperereza (National Crime Ageny)  bateguye inama y’iminsi ibiri ku gukumira ihohoterwa rikorerwa abana,  ikaba izibanda ku buryo mpuzamahanga bwo kurwanya iri hohoterwa.

Umuhango wo gutangiza iyi nama wayobowe na Minisitiri w’Uburinganire no guteza imbere umuryango , Madamu Oda Gasinzigwa, wari kumwe na ba Minisitiri w’Umutekano mu gihugu n’uw’Ubutabera, Sheik Musa Fazil Harerimana na Johnston Busingye , Umuyobozi mukuru wa Polisi y’u Rwanda Emmanuel K.Gasana, uhagarariye u Bwongereza mu Rwanda, Bwana William Gelling, umushinjacyaha mukuru Richard Muhumuza n’abandi banyacyubahiro.

 Iyi nama ikaba yari igamije kwerekana no gusobanura inyandiko  yiswe UK’s International Child Protection Certificate(ICPC) mu Rwanda yigisha kwita no kurinda abana, ibimenyetso bigaragaza ko umwana arimo gukorerwa ihohoterwa, imyitwarire y’abahohotera abana ndetse n’ibimenyetso  bikenewe ngo bakurikiranwe tutibagiwe no kurwanya ibyo byose.

 Iyi nyandiko ikaba yarahawe Abongereza bose bakora mu birebana no kwita ku bana aho bari ku isi hose, ikaba  ishobora kwerekana niba umuntu yarahohoteye abana cyangwa atarabikoze; itangizwa ryayo mu Rwanda rikaba risobanura ko Abongereza bakora mu birebana n’abana mu Rwanda basabwa kuba bayifite.

 Abitabiriye inama bagomba kubona amasomo ku buryo rusange bushobora kugabanya no gukumira ibyaha no kumva ibyiza n’imikoreshereze  by’iyi nyandiko.

 Atangiza iyi nama ,Minisitiri Gasinzigwa  yagize ati:”Abana bose bafite uburenganzira bwo kurindwa ihohoterwa kandi ubuzima bwabo bukwiye kubungwabungwa aho bari hose. U Rwanda rubigaragariza mu mategeko, ingamba ndetse na gahunda rushyiraho byose hagamijwe gukora ibisabwa ngo uburenganzira bwabo bwubahirizwe.”

 Avuga ku byo u Rwanda rwagezeho, Minisitiri Gasinzigwa yavuze ko amategeko yashyizeho urubuga rwo kwita no kurengera umwana.

 Minisitiri Gasinzigwa  yagize ati:” Uyu munsi abana baravanwa mu bigo by’imfubyi binjizwa mu miryango mu gihe kandi hashyizweho ingamba zikumira icyatandukanya abana n’imiryango bakomokamo, igihugu cyacu kikaba cyarashyizeho uburyo burwanya byimbitse ihohoterwa rishingiye ku gitsina n’irikorerwa abana  hashyirwaho ibigo bya Isange One stop Center mu gihugu hose, aho abahohotewe babonera ubufasha ku buvuzi, ubujyanama ndetse n’ubwunganizi mu mategeko.”

 Kugeza ubu, hariho ibigo 23 bya Isange One stop Center mu turere dutandukanye kandi, nk’uko Polisi y’u Rwanda ibitangaza, ibi bigo bizaba ari 30 mbere y’uko uyu mwaka urangira, aho buri karere kazaba kagifite.

 Bwana William  Gelling uhagarariye u Bwongereza mu Rwanda  mu ijambo rye, yavuze ko abana babangamiwe kandi hashize igihe nta mbaraga zigeze zishyirwa hamwe ngo bikumirwe, aho yagize ati:” Ikoranabuhanga ririmo koroshya ubuzima bw’abantu no guhindura imibanire y’abantu hagati yacu, riha ubwisanzure bukabije abana bacu bikaba byangiza imikurire yabo, iki ni ikinyejana kidakumira abana ku makuru ayo ari yo yose mu mikurire yabo, bafite ubushobozi bwo kuvugana n’uwo bashatse ndetse bataranabona, turasabwa rero kuba abarinzi  babo ikoranabuhanga ritarabaturushaho ingufu kandi tukaba twiteguye  guhangana n’ingaruka  z’iryo terambere.”

 Yongeyeho ko ikoranabuhanga ribaha imbaraga mu kugira amatsiko, mu guhanga n’ibindi ariko rigatiza umurindi nanone  ikorwa ry’ibyaha, ruswa n’ibindi,…

 Gelling yagize ati:” Imibereho y’abana mu ikoranabuhanga irimo guhindura uburyo babana hagati yabo, ubu nibwo hamenyekana uburemere bwabyo, tugomba kwemera ko abagizi ba nabi bakoresha abana mu busambanyi ari bob a mbere bungukira kandi bakoresha izo mpinduka z’imyitwarire y’abana bacu, buri munsi abakora ibi byaha baba bashakisha abana baboneka kuri iryo koranabuhanga.”

 Arangiza avuga ko mu bihugu byinshi, nta bundi abana bigeze  bashobora gukoresha murandasi yihuta irimo iboneka ku ma telefone ngendanwa ndetse n’ibindi nko kwinjira mu ikoranabuhanga  mu buryo butagaragaza nyirabwo byose bibabashisha no kubikoresha mu buryo butari bwiza.

 Iyi nama yitabiriwe n’abantu bavuye mu nzego z’umutekano mu Rwanda, abavuye mu miryango yegamiye kuri Loni ikorera mu Rwanda, abo mu miryango itegamiye kuri Leta, mu mashuri n’abavuye mu nzego nyinshi z’ubutabera.

 Abayitabiriye kandi  bazasangira amakuru bafite  kandi bazigira ku bunararibonye bw’impuguke zihari  ngo harandurwe ihohoterwa rikorerwa abana, baganira ku moko yaryo nk’icuruzwa ryabo, kutabitaho, kubacuruza mu buraya ndetse no kubakoresha biciye mu ikoranabuhanga. Bazareba kandi ibimenyetso biranga ihohoterwa ry’abana, imyitwarire y’ababasambanya ku gahato n’uburyo bwo guhangana nabyo haba mu rwego rw’amategeko ndetse n’imbonezamubano.

  David Ward, impuguke  ikora mu kigo cy’iperereza  cy’u Bwongereza we, yavuze ko abitabiriye iyi nama bagomba gukoresha ubunararibonye n’ubumenyi  bafite ngo hamenyekane ibibi by’ihohoterwa rikorerwa abana, kumenya amategeko n’ibyangombwa byafasha  abo bireba kurirwanya.

 Iyi nama yatangiye ku italiki 23 Gashyantare ikaba irangira kuri 24 Gashyantare ,  ikaba yari ifite insanganyamatsiko ivuga ngo:” Turinde abana ihohoterwa, dufatanyije twabishobora.”